REHBER · BİREYSEL FREELANCER
Şirket Kurmadan Freelance Çalışırken Kendini Nasıl Korursun
Bir müşteri "siz gerçek bir şirket değilsiniz" dediğinde, bunu bir hak kaybı gibi hissedersin. Değil. Zayıf olan unvanın değil, elindeki kanıtın -- ve kanıt, şirket kurmadan da tam olarak aynı ağırlıkta üretilebilir.
Bireysel bir freelancer ile kurumsal bir müşteri arasındaki güç dengesizliği gerçektir: karşındaki bir hukuk departmanına sahipken sen tek başınasın, ve bu bazen "nasılsa dava açamaz" gibi bir varsayıma dönüşür. Ama bir sözleşmenin bağlayıcılığı, tarafın şirket mi yoksa TCKN'siyle imzalayan bir birey mi olduğuna bakmaz -- bağlayıcılığı belirleyen şey, neyin yazılı olduğu ve neyin kayıt altında tutulduğudur.
Sorun: eksik olan unvan değil, kanıt
"Şirketiniz yok, sizi ciddiye almıyorum" cümlesi aslında şunu söyler: "elinizde bana karşı kullanabileceğiniz güçlü bir kayıt olmadığını düşünüyorum." Çoğu zaman haklı çıkar -- çünkü sözleşme bir mesajlaşma geçmişine, kabul kriterleri sözlü bir anlaşmaya dağılmıştır.
Bu, çözülemez bir sorun değil, bir hazırlık eksikliğidir. Yazılı bir sözleşme, açık kabul kriterleri ve zaman damgalı bir teslim kaydı olan bireysel bir freelancer, hiçbirine sahip olmayan bir şirketten çok daha güçlü bir konumdadır.
Şirket kurmak ne zaman mantıklı, ne zaman erken
Bir limited şirket kurmanın kendi maliyeti vardır -- muhasebeci, SGK, düzenli beyanname -- ve bu maliyet ancak belirli bir gelir seviyesinin üzerinde kendini amorti eder. O seviyenin altındaykenki her ay, parayı işe değil bürokrasiye harcamak demektir.
Bu, doğru rakamı bilmek için bir muhasebeciye sorulması gereken bir hesaptır -- burada vermeyeceğiz, çünkü bu bir muhasebe hizmeti değil. Ama genel kural şu: şirket kurmak bir korunma yöntemi değil, bir ölçeklenme kararıdır. Korunma, gelir seviyesinden bağımsız olarak bugün başlar.
Şirket olmadan da bağlayıcı bir sözleşme kurabilirsin
Türkiye'de bireysel bir kişi, kendi TCKN'siyle taraf olduğu bir sözleşmeyle tam olarak bağlıdır -- sözleşmenin geçerliliği, imzalayanın bir şirket unvanı taşımasına bağlı değildir.
Dijital olarak imzalanmış, zaman damgalı bir sözleşme -- kağıda basılıp ıslak imza atılmış bir sözleşmeden daha az "gerçek" değildir. Önemli olan şey kimin ne zaman neyi kabul ettiğinin tartışmasız kaydedilmiş olmasıdır.
Bağımsız bir kayıt, unvandan daha güçlü bir kanıttır
Bir anlaşmazlık anında sorulan soru "karşı taraf bir şirket mi" değildir -- "kabul kriterleri neydi, teslim ne zaman yapıldı, hangisi karşılandı" sorusudur. Bu soruların cevabı bağımsız ve zaman damgalı bir yerde duruyorsa, unvanın hiç önemi kalmaz.
Lancerix burada tam olarak bunu yapar: sözleşmenize yazdığınız kabul kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığını taraflardan bağımsız şekilde doğrular ve sonucu değiştirilemez bir rapora yazar -- ister bireysel bir freelancer, ister kurumsal bir ajans olun, fark etmez.
Sık sorulanlar
Şirket kurmadan yasal olarak freelance çalışabilir miyim?
Türkiye'de bireysel (şahıs) olarak, serbest meslek kaydıyla çalışmak yaygın ve mümkün bir yoldur -- bu, bir limited şirket kurmaktan farklı bir şeydir. Doğru kayıt şeklinin hangisi olduğu kendi durumuna göre değişir; bunun için bir mali müşavire danışmanı öneririz, biz bir muhasebe ya da hukuk hizmeti sunmuyoruz.
Müşterim "siz şirket değilsiniz, sözleşme geçersiz" derse ne olur?
Bu doğru değildir -- bireysel bir kişinin kendi kimliğiyle taraf olduğu bir sözleşme bağlayıcıdır. Ama bunu bir anlaşmazlık anında kanıtlamak, sözleşmenin ve kabul kriterlerinin yazılı ve zaman damgalı olmasına bağlıdır.
Lancerix kullanmak için şirket kurmam gerekiyor mu?
Hayır. Bugünkü haliyle Lancerix hiçbir tarafın şirket kurmasını şart koşmaz -- bireysel bir freelancer ile kurumsal bir müşteri arasındaki sözleşmeyi de aynı şekilde destekler.
Vergi ya da muhasebe konusunda tavsiye verir misiniz?
Hayır. Bu rehber ve Lancerix'in kendisi, sözleşme ve teslim doğrulaması üzerine -- vergi, muhasebe ya da hukuki danışmanlık sağlamıyoruz.
Bir sonraki sözleşmeni bugün güvence altına al
Şirket kurmuş olman gerekmiyor -- yazılı bir sözleşme, net kabul kriterleri ve bağımsız bir doğrulama katmanı yeterli.